شما اینجا هستید: خانهمطالب اسلاید

سایه کلنگ روی میدان حسن‌آباد

ساخت مجتمع‌های تجاری بلندمرتبه، دو سمت میدان تاریخی حسن‌آباد را تهدید می‌کند. ساخت‌وسازهایی که با نظارت نامناسب سازمان میراث فرهنگی و با صدور مجوز توسط اداره شهرداری‌های مناطق 11 و12تهران صورت گرفته بخش مهمی از حریم بصری و زیبایی این میدان را از بین خواهد برد.
به‌تازگی پروژه ساخت سه مجتمع تجاری در شمال و جنوب این میدان نشان از تلاش برای تخریب این میدان تاریخی دارد. پروژه‌هایی که دو مورد از آنها به خواست اداره میراث فرهنگی متوقف شده است اما یکی از آنها همچنان با سرعت به ساخت‌وساز ادامه می‌دهد.

مطالعه بیشتر...

همایش ملی معماری فضای باز

محورهای همایش:

معماری و فلسفه آموزش:
– روانشناسی یادگیری و ارتباط آن‌ با طراحی آموزشی
– طبقه‌بندی هدف‌های آموزشی و انواع یادگیری موثر در روند طراحی
– چگونگی طراحی محیط آموزشی و تاثیر کیفی آن بر عملکرد روانشناختی افراد
– بررسی رابطه بین ساختار محیطی و عملکرد روانشناختی افراد
– مبانی و روند طراحی محیط‌های آموزشی

فضاهای آموزشی پایدار:
– شناخت الگوهای پایداری در مدارس سنتی ایران
– فضاهای آموزشی انعطاف پذیر
– معماری همساز با اقلیم محیط‌های آموزشی
– نقش فضاهای آموزشی در تعاملات اجتماعی و فرهنگی

دیدگاه‌های نوین در طراحی فضاهای آموزشی:
– تکنولوژی ساخت و مصالح نوین در محیط‌های آموزشی
– مدارس اجتماعی و راهکارهای جدید آموزشی
– محیط آموزشی و ساختمان‌های هوشمند
– دیدگاه‌های آموزشی نوین و معماری

طراحی داخلی فضاهای آموزشی:
– فرآیند طراحی داخلی محیط‌های یادگیری
– طراحی صنعتی، مبلمان و دکوراسیون و ارتباط آن با معماری داخلی محیط‌های یادگیری
– بازسازی واحدهای آموزشی، پتانسیل‌ها و چالش‌ها
– تأثیر معماری داخلی و دکوراسیون در بروز رفتارهای فردی و جمعی فرهنگ‌ساز در محیط‌های یادگیری

تحلیل کالبدی و فضایی اجزا تشکیل دهنده فضاهای آموزشی:
– محوطه و فضاهای باز
– فضاهای ارتباطی
– کارگاه ها و فضاهای تجمع
– کلاس‌ها
– فضاهای اداری و جنبی

فضاهای آموزشی خلاق:
– شناسایی عوامل تاثیرگذار محیطی بر خلاقیت دانشجویان و دانش‌آموزان
– بررسی الگوهای رفتاری مختلف در محیط‌های آموزشی
– رابطه طراحی و چگونگی انگیزش
– فضاهای آموزشی مطلوب از دیدگاه روانشناسی

مکانیابی فضاهای آموزشی:
– مطالعه مقیاس مجتمع آموزشی و مکانیابی آن در شهر
– استانداردهای فضایی و جمعیتی و اصول طراحی فضاهای دانشگاهی
– امنیت و مدیریت بحران‌های شهری و نقش محیط‌های آموزشی
– نقش فضاهای آموزشی در محیط‌های شهری

هویت، معماری و آموزش:
– الگوهای کالبدی و غیرکالبدی مدارس ایرانی اسلامی
– نمادها و نشانه‌ها و هویت اسلامی در مدارس سنتی ایران
– بوم‌گرایی و نقش آن در معماری مدارس و محیط‌های آموزشی گذشته و حال

دیگر موضوعات مرتبط:
دیگر موضوعات مرتبط با معماری فضاهای آموزشی

تاریخ های مهم:
آخرین مهلت ثبت نام: ۲۵ مهر ۱۳۹۴ ۲ آذز ۱۳۹۴ ۸ بهمن ۱۳۹۴
آخرین مهلت ارسال مقاله: ۱۷ مهر ۱۳۹۴ ۲۲ آبان ۱۳۹۴ ۱۸ دی ۱۳۹۴
اعلام نتایج داوری: ۲۲ مهر ۱۳۹۴ ۳۰ آبان ۱۳۹۴ ۲ بهمن ۱۳۹۴
تاریخ برگزاری: ۶ آبان ماه ۱۳۹۴ ۹ آذرماه ۱۳۹۴ ۱۴ و ۱۵ بهمن ماه ۱۳۹۴

دبیرخانه:
تهران – بالاتر از میدان ولیعصر – خیابان زرتشت شرقی -پلاک۴۵
مرکز آموزش علمی کاربردی فرهنگ و هنر واحد ۱۳ تهران
تلفکس: ۰۲۱-۸۸۹۳۴۴۵۹
ایمیل: این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

خانه‌ باغ تاریخی دوره قاجار تبریزدر معرض تهدید مدیران شهری

در روزهای اخیر اخباری از سوی تعدادی از خبرگزاری‌ها با مضمون در خطر قرارگرفتن خانه‌باغی قاجاری به نام خانه بنکداریان در شهر تبریز مطرح شده است. از این اخبار چنین برمی‌آید که این خانه‌باغ تاریخی به دلیل اینکه متولیان مدیریت شهری قصد دارند از درون باغ مسیری تازه باز کنند، در معرض تهدید قرار گرفته است و پیگیری‌های سازمان میراث‌فرهنگی استان و نیز اعتراضات فعالان و علاقه‌مندان حوزه میراث‌فرهنگی تاکنون بی‌نتیجه بوده است.

از سوی دیگر، مجموعه مدیریت شهری مدعی است اقداماتی که در دستور کار قرار دارد، به مجموعه تاریخی- اعم از بخش‌های قدیمی باغ و خانه تاریخی- آسیبی نخواهد زد و مجموعه این اقدامات، به اصلاح هندسی محدوده‌های باغ منجر خواهد شد.

این ماجرا برای کسانی که اخبار حوزه میراث‌فرهنگی را دنبال می‌کنند و به آثار تاریخی از این دست علاقه نشان می‌دهند، ماجرایی آشناست. در سال‌های اخیر، شاهد نمونه‌های فراوانی از این دست بوده‌ایم که مسئله حفاظت از میراث تاریخی و اقدامات مجموعه‌های مدیریت شهری در مقابل یکدیگر قرار گرفته‌اند و کشمکش‌ها و تنش‌های فراوان میان ذی‌نفعان امر اعم از سازمان‌ها و نهادها، مردم و تشکل‌های مدنی به وجود آمده است. نمونه‌های متعددی از تهدید یا تخریب خانه‌های تاریخی در تهران، شیراز، یزد، اهواز، دزفول و بسیاری از شهرهای ما وجود داشته است که همه از آسیب‌های مشابهی سرچشمه می‌گیرند.

اگر براساس اصطلاحات رایج علمی موضوع را بازخوانی کنیم، باید گفت در مواردی این‌چنین، «حفاظت» و «توسعه» به‌ عنوان دو مفهوم ادبیات شهرسازی و مرمت شهری، در اینجا بار دیگر مطرح شده‌اند. از یک‌سو اهمیت فرهنگی – اجتماعی عناصر تاریخی و یادمانی، باعث می‌شود مسئله حفاظت به‌ عنوان یک رویکرد کلیدی مطرح باشد؛ به‌ویژه وقتی از شهر تبریز با حضور پررنگش در تاریخ معاصر ایران سخنی به میان می‌آید، مسئله حفاظت از چنین آثاری اهمیتی دوچندان می‌یابد. از دیگر سو، با توجه به نیازهای روبه‌گسترش شهرها، مسئله توسعه و ضرورت آن انکارناپذیر است. با وجود اینکه دو مفهوم «حفاظت» و «توسعه» ممکن است در ظاهر نشان‌دهنده نوعی تقابل باشند، اما می‌توان تجارب بسیاری را مثال زد که در آنها این دو رویکرد به‌ عنوان رویکردهای مکمل توانسته‌اند فضاهای شهری را غنا ببخشند و کیفیت را ارتقا دهند. به عبارت دیگر، امروز در ادبیات شهرسازی و مرمت شهری، این دو مفهوم را به‌ عنوان مفاهیم متضاد که یکی مستلزم نفی دیگری باشد، نمی‌شناسیم و تجربه نشان داده است حفاظت بدون توسعه و توسعه بدون حفاظت نمی‌تواند پاسخ‌گوی مسائل پیچیده بافت‌های شهری ما باشد.

زمانی که مصادیق تخریب و تهدید آثار تاریخی را مرور می‌کنیم، عمدا درمی‌یابیم این قبیل اتفاقات بیش از آنکه نشان‌دهنده نوعی تقابل در این دو مفهوم باشد، بیان‌کننده اقدامات نادرست و غیرکارشناسی است. متأسفانه در بسیاری از نمونه‌های تخریب، تهدید یا صدمه به خانه‌ها و به‌ طور عام، بناهای تاریخی، شاهد نوعی شتاب‌زدگی در اقداماتی هستیم که گاه از سر اضطرار از سوی مجموعه‌های مدیریت شهری سر می‌زند.

به عبارت دیگر، در بسیاری از موارد بیش از آنکه صدمه به خانه‌های تاریخی، محصول طرح‌های توسعه باشد، چاره‌اندیشی توأم با روزمرگی برای حل‌و‌فصل‌کردن شتاب‌زده مسائل جاری شهر است که ایجاد آسیب می‌کند. اظهارات اخیر مدیرکل میراث آذربایجان شرقی، تأیید‌کننده مطلب فوق است. مدیرکل میراث‌فرهنگی آذربایجان شرقی در گفت‌وگو با خبرگزاری مهر در روز دوشنبه ٢١ مهر ٩٤ گفته است، احداث مسیری که خانه‌باغ بنکداریان را تهدید می‌کند مصوبه کمیسیون ماده پنج ندارد. با توجه به عضویت نماینده میراث در کمیسیون ماده پنج، طبیعی است که نمایندگان میراث در صورت طرح چنین موضوعی در کمیسیون، با آن مخالفت کنند.

چه‌بسا ممکن بود اصلا این موضوع در کمیسیون ماده پنج که نمایندگان دستگاه‌های مختلفی در آن عضو هستند و حق رأی دارند تصویب نشود و در این صورت مدیریت شهری اساسا اجازه نمی‌یافت چنین اقدامی را آغاز کند. حتی اسناد و مدارک نشان‌دهنده مکاتباتی میان میراث‌فرهنگی استان و شهرداری منطقه چهار تبریز در راستای مخالفت با این اقدام است. دوستداران حوزه میراث هم به موضوع حساسیت خود را نشان داده‌اند؛ این یعنی اقدام شتاب‌زده‌ای که بر مبنای آن، تصمیم‌های روزمره ما منجر به اقداماتی می‌شود که ابعاد مهمی از موضوع در آن نادیده گرفته شده است؛ اقداماتی که در آنها بی‌تردید راه‌حل امروز ما، به مشکل فردای ما تبدیل خواهد شد.

«طرح تفصیلی تهران» اساس مشکلات این شهر

اگر میراث فرهنگی را در این زمینه مقصر می‌دانیم، شهرداری نیز به همان اندازه تقصیر دارد.

مهدی معمارزاده - کارشناس میراث فرهنگی - «طرح تفصیلی تهران» را اساس مشکلات این شهر دانست،‌ طرحی که براساس آن تراکم‌ها و ساخت‌وسازها در بافت‌های تاریخی در حریم لکه‌ها و بناهای تاریخی مجوز می‌گیرند. مجوزهایی که بهانه‌ای برای از بین بردن هویت و تاریخ شهری می‌شوند که حتی در روزگاری، مسافر هفت‌هزار ساله‌ی شهرری را هم پناه داده است.

این کارشناس با اشاره به وجود شبهه‌های زیاد در طرح تفصیلی تهران، گفت: براساس این طرح، در بافت تاریخی و در لبه‌ی حصار صفوی مجوز ساخت بنای 9 طبقه را می‌دهند، یا در میدان‌های حسن‌آباد و فردوسی به‌عنوان مهم‌ترین میدان‌های تاریخی تهران، مجوز ساخت بناهایی را 10 تا 12 طبقه می‌دهند. در این طرح به‌نظر می‌رسد که میراث فرهنگی و ضوابط آن به کلی نادیده گرفته می‌شود.

او طرحی را که از چند سال پیش برای دادن تراکم به باغ‌های تاریخی مطرح و حتی اجرایی شد، نمونه‌ی دیگری از این‌گونه اتفاق دانست و افزود: زمانی تصمیم گرفتند 30 درصد باغ‌های تهران را بسازند. شاید در ظاهرِ قضیه، اقدام به ساخت‌وساز در زمین‌های وسط شهر به‌عنوان ذخیره‌ی شهری، کمک‌کننده بود، اما به این نکته توجه نکردند که وقتی این 30 درصد گودبرداری و درختان آن نابود می‌شود، 30 تا 40 درصد دیگر از درختان براثر گودبرداری و پایین آمدن سطح آب‌ها خشک می‌شوند. 10 تا 20 درصد درختان نیز براثر رفت و آمد ماشین‌های سنگین از بین می‌روند و در این حالت عملا یک باغ را از بین می‌برند.

این مدرس دانشگاه با اشاره به صحبت‌هایی که درباره‌ی انتقال درختان از بخش‌های در دست ساخت مطرح می‌شد، نیز بیان کرد: در برخی موارد اعلام کرده‌اند که در این باغ‌ها می‌توان درختان را جابه‌ جا کرد، اقدامی که تا کنون در هیچ‌جا انجام نشده است. هر کسی این بحث را مطرح می‌کند‌، باید با سند مثال بیاورد.

معمارزاده همچنین شبهه‌های طرح تفصیلی تهران را به قدری زیاد دانست که باعث شده برخی سازندگان آسمان‌خراش‌ها نیز متوجه این موضوع شوند که می‌توانند از لابه‌لای ضوابط عبور کند و دانسته یا ندانسته برای ساختمان‌های در دست ساخت خود، طبقه بیشتر در نظر بگیرند و تراکم بفروشند، هرچند آن تراکم، مجاز است؛ اما اگر روی همان تراکم تمرکز کنیم،‌ متوجه می‌شویم که بسیاری از ساختمان‌ها در این مجوزها بیشتر از سطح مجاز ساخته می‌شوند.

این کارشناس ارشد میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری تهران این موارد را جزو بحث‌هایی دانست که باعث می‌شود در تهران ساختمان‌هایی بدون نظم و قواره بالا بروند و منظر فرهنگی تهران را به‌طور کلی از بین ببرند.

مخدوش شدن خط افق با آسمان‌خراش‌ها

او وجود خط افق در تهران و بخصوص در بافت‌های تاریخی را جزو مواردی دانست که بسیار اهمیت دارد و اظهار کرد: هرچند در بیشتر نقاط بافت تاریخی تهران مانند خیابان‌های سعدی‌، ری، جمهوری‌ و حافظ هنوز خط افق آسمان وجود دارد، اما ناگهان مجوز ساخت ساختمان‌های 9، 12‌ و15 طبقه صادر می‌شود. این اقدام یعنی رعایت نشدن آنچه در اطراف بافت‌های تاریخی وجود دارد. در واقع این اتفاق یکی از شبهه و ایرادهای واردشده به طرح تفصیلی است.

وی این موارد را جزو بحث‌هایی دانست که باعث شده یک طرح درست و مناسب برای تهران وجود نداشته باشد و افزود: در این شرایط نمی‌توان از طرح تفصیلی، طرحی به‌دست آورد که بتواند ارزش‌های تاریخی‌، طبیعی و فرهنگی تهران را حفظ کند، مانند ساختمانی که درست مقابل دید مجسمه‌ی فردوسی در میدان فردوسی را گرفته است. این ساختمان خط افق و تعریف میدان را از بین برده و حتی ارزش‌های فرهنگی آن را نابود کرده است.

«عشرت‌آباد» حریم ندارد

معمارزاده ساخت یک مجتمع در میدان سپاه و در مقابل کاخ «عشرت‌آباد» را نمونه‌ی دیگر این شبهه‌ها در طرح تفصیلی تهران دانست و بیان کرد: دوستان پادگان (محل قرار گرتن عشرت‌آباد) برداشتی از طرح تفصیلی داشتند که شبه‌ناک بود، به‌عنوان مثال فضای 100 متر بیشتر یا کمتر از عمارت تاریخی «عشرت‌آباد» را حفظ کرده‌اند و می‌گویند حریم این بنا را رعایت کرده‌اند، حریمی که ندارد! در این اتفاق میراث فرهنگی و شهرداری هر دو مقصرند، بنابراین نباید با دیدن یک مورد، انگشت اتهام را فقط به سمت یک جریان یا ارگان بگیریم و بگوییم او مقصر است. اگر میراث فرهنگی را در این زمینه مقصر می‌دانیم، شهرداری نیز به همان اندازه تقصیر دارد. آن‌ها باید وظایف خود را درست و به‌موقع انجام می‌دادند و شبهات طرح تفصیلی را از بین می‌بردند تا این مشکلات به‌وجود نیاید.

او تأکید کرد: تا زمانی که این شُبه‌ها در طرح تفصیلی تهران باشد ما به راحتی و به طور مستمر طبیعت خود را از دست می‌دهیم و منظر شهری‌، فرهنگی و تاریخی‌مان نابود می‌شود، در حالی که اگر این موارد توسط ارگان‌های تصمیم‌گیرنده و قانون‌گذار رعایت می‌شد، وضعیت تهران به حالت کنونی نمی‌افتاد.

وی اضافه کرد: اگر دوستانی مدعی‌ هستند که نمی‌توان کلمه‌ی منظر فرهنگی را به کار برد،‌ باید به این نکته دقت کنند که وقتی یک روستا را از بین می‌بریم، یعنی بخشی از فرهنگ یک شهر را نابود می‌کنیم، یا زمانی که محدوده اطراف یک امامزاده را تا ضریح آن امامزاده تخریب می‌کنیم، منظر فرهنگی‌، مذهبی و اجتماعی آن امامزاده مانند بازار و حتی تاریخ امامزاده را از بین می‌بریم.

معمارزاده معتقد است: تا زمانی که طرح تفصیلی که طرح جامع تهران را دور زده به این حالت باشد، نمی‌توانیم برای تهران کاری بیش از این انجام دهیم.

جای کریدورهای تاریخی تهران را چه چیزی گرفته است؟

او توضیح داد: در طرح جامع تهران گفتند کریدورهای ارزشمند شهر باید رعایت شود تا دید تهران مانند کوه دماوند‌، البرز‌، گنبد امامزاده صالح (ع)،‌ گنبد حرم عبدالعظیم حسنی (ع)، و کوه بی‌بی شهربانو از بین نرود، اما در طرح تفصیلی این بحث ها را دور زدند و همه‌ی آن‌ها را صرفا به دلیل منافع مادی از بین بردند. در واقع این موارد توسط مشاوران در طرح جامع دیده شده بود، اما در طرح تفصیلی آن‌ها را حذف کردند و آنچه می‌خواستند، انجام شد.

وی با تأکید بر این‌که تا زمان از بین رفتن شبهه‌ها در طرح تفصیلی، باز هم شاهد این‌گونه اتفاقات خواهیم بود، ادامه داد: در چنین شرایطی است که پایین‌تر از کاخ نیاوران یک فروشگاه بزرگ ساخته‌اند، یک مجتمع تجاری بزرگ مقابل عمارت «عشرت‌آباد» می‌سازند و مهم‌تر از همه، ساختمانی زشت و بی‌هویت‌ در حریم مجلس شورای اسلامی در دست ساخت دارند و هیچ کسی حرفی نمی‌زند.

این مدرس دانشگاه ساختمان در دست ساخت در حریم مجلس شورای اسلامی را یکی از پر مشکل‌ترین اتفاقاتی دانست که کنار مجموعه‌ای از بناهای تاریخی و ارزشمند رخ می‌دهد و گفت: ساختمان هرمی‌شکل مجلس در زمان آقای ناطق نوری، رییس سابق مجلس شورای اسلامی ساخته شد، پس از مدتی از او پرسیدند چرا طرح مجلس به این صورت است؟ او پاسخ داد که نباید نمای مسجد - مدرسه سپه‌سالار تحت‌الشعاع قرار می‌گرفت. در واقع وی برای حرمت گذاشتن به مسجد - مدرسه سپه‌سالار این کار را انجام دادند. چطور رییس آن زمان مجلس دستور ساخت چنین ساختمانی را می‌دهد، اما پس از گذشت این همه سال، اکنون یک مجتمع بزرگ و ناهمگون با مجموعه ساخته می‌شود و هیچ‌ کسی حرفی نمی‌زند؟!

معمارزاده چنین اقدامی را تحقیر مجلس دانست و ادامه داد: با این کار، سردر و مجلس را از زوایه‌ی دید میدان بهارستان کوتوله کرده‌اند و ظاهری بسیار زشت و ناهمگون ایجاد کرده‌اند. توجه نداشتن به چنین قضیه‌ای ضعف مدیریت شهری و میراث فرهنگی است که نمی‌تواند به وظایف خود درست عمل کند.

او با اشاره به موقعیت و وضعیت بناهای تاریخی دژ «رشکان»‌، کوه «بی‌بی شهربانو»‌، قبرستان «زیرین و زبرین»‌، کارخانه «سیمان ری‌»، قبرستان «ابن بابویه» و برج «طغرل» گفت: از محدوده تا لبه‌ی حریم بسیار ضعیف و دارای اشتباه این بناها، یک فضای سبز باز به حالت مثلثی وجود دارد که تخریب‌ها و بی‌توجهی‌های زیادی در آنجا وجود دارد. هر کدام از این بناها مانند «چشمه‌علی» متعلق به دوران باستان‌، «بی‌بی شهربانو» با ارزش‌های فرهنگی و تاریخی‌اش، نخستین کارخانه «سیمان ری» که نخستین در خاورمیانه است، می‌توانستند گزینه‌هایی برای ثبت‌های جهانی باشند، اما بی‌توجهی و بی‌دقتی مسوولان در تهیه طرح تفصیلی، ارزش‌های این بناها را از بین برد.

این کارشناس میراث فرهنگی اضافه کرد: متأسفانه یک عده از کارشناسان میراث فرهنگی نیز دلال، پیمانکار‌ و خیانتکار به میراث فرهنگی شده‌اند. در حالی که دوهزار و 300 اثر تاریخی در سطح تهران ارزشمند اعلام شده و باید تعیین حریم شوند تا در طرح تفصیلی دیده شوند، اما هیچ‌کدام از کارشناسان سراغ این کار نرفته‌اند، این اتفاق به مرور باعث تخریب آثار ثبت‌شده می‌شود. من معتقدم این یک رانت‌خواری از سوی کسانی است که به این قضیه توجهی نمی‌کنند.

منبع:معماری نیوز

سقف برج میدان آزادی فرو نریخته است

مجتبی عبداللهی،معاون شهردار تهران در خصوص اظهار نظر خود مبنی بر اینکه متولی برج آزادی شهرداری نیست گفت: از نظر نگهداری، برج آزادی دست وزارت ارشاد و بنیاد رودکی است. وزارت ارشاد از شهرداری تهران درخواست کرد تا به موضوع برج آزادی کمک کند، این موضوع در شورا تصویب شد و شهرداری برای کمک به این برج اعتبار 10 میلیارد تومانی برای بازسازی در نظر گرفت.

مطالعه بیشتر...

اجتماعات و خبرنامه

درباره شهر و منظر

درگاه مجازی شهرومنظر فضایی است برای انعکاس جدیدترین رویدادها ، فن آوری ها و مقالات علمی در حوزه مباحث شهرسازی ، معماری منظر ، معماری ، محیط زیست و میراث فرهنگی .این درگاه مجازی وابسته به فصلنامه تخصصی شهرومنظر است و به منظور ایجاد دسترسی آسانتر کارشناسان ، مدیران شهری ، دانشجویان ، اساتید دانشگاه و فعالان و صاحب نظران مسائل شهری راه اندازی گردیده است. 

نماد الکترونیک شهرومنظر