شما اینجا هستید: خانهمقالاتطراحی شهریسناریوی شهر، جستجوی آینده‌ها

سناریوی شهر، جستجوی آینده‌ها

منتشرشده در طراحی شهری
نوشته شده توسط  29 خرداد 1395 برای نظر دادن اولین باش!
این مورد را ارزیابی کنید
(1 رای)

مریم طهماسبی ارشلو، طراح شهری
شهر امروز و متن آن بی شک فردا شهری دیگر و متنی دیگر خواهد بود که بسیاری از شهروندان امروز این شهر فردا را نیز زیست خواهند کرد. سناریو های یک شهر که نوشته می شود شهروندانش را با این آینده همراه تر و مطمئن تر می سازد. آینده ای که بدون این سناریوها نامعلوم و هرازگاهی ترسناک است.

شهرها وحوزه‌های شهری امروز به‌واسطه‌ی تحولات فرهنگی و تکنولوژیکی، گسترش جهانی‌شدن و گرایش‌های اقتصادی جدید، دستخوش تغییرات سریع، شدید و عمیقی می‌شوند و طراحی، برنامه‌ریزی، نظارت و هماهنگ کردن این تغییراتِ پویا و تاثیرات آن بر شکل محیط شهری بسیار دشوار می‌نماید و شهرها به شیوه‌های جدید‌تر و خلاقانه‌تری برای برخورد با مشکلات خود نیازمندند.
از همین رو بوده است که اغلب تفکرات و اقدامات برنامه‌ریزی در یک دهه‌ی اخیر اروپا فرای یک نمایش ساده‌ی فیزیکی از شهر بوده است که کیفیت آن تنها از طریق فرم‌ها و ساختارهای فیزیکی درک می‌شد. به عبارتی توسعه‌ی حوزه‌های شهری که در ترم‌های اجتماعی-اقتصادی و زیست‌محیطی درنظر گرفته می‌شوند، از طریق برنامه‌ریزی دولتیِ از بالا به پایین و به شیوه‌ی خطیِ از هدف تا برنامه‌ریزی، عملیاتی کردن و برنامه‌ریزی پیامدها، طراحی و برنامه‌‌ریزی شود، دیگر پذیرفته نخواهد بود. این بدین معناست که، شیوه‌های سنتی برنامه‌ریزی و مدیریت شهری در این زمانه‌ی تغییرات پرشتاب، پیچیدگی‌های عظیم در محیط و عدم‌قطعیت‌های به‌هم‌پیوسته و مرتبط در توسعه‌ی فضایی، نمی‌توانند کارآمد باشند.
بدین‌ترتیب، کمبود رویکردی آینده‌محور در میان برنامه‌ریزان و تصمیم‌سازان شهری به نحویکه به آن‌ها اجازه ‌دهد تا از تحولات آینده پیشی بگیرند، به شیوه‌ای موثر برای عواقب آن آماده شوند و با پیچیدگی‌ها برخورد کنند، بیش از پیش محسوس می گردد. تابع کلیدی در برنامه‌ریزی شهری، تصمیم‌گیری در «امروز» و «اکنون» است، این مهم باخود مستقیماً اقداماتی را درآینده به همراه دارد، اقداماتی برای خلق شهرهایی با اقتصاد پیشرفته، فرهنگی پویا و فعال، اجتماعی منسجم، پاکیزه، سبز و امن که شهروندان آن قادر خواهند بود شادمانه زیست کنند و مولد باشند. با توجه به مقتضیات امروز که برشمرده شد، بهره‌گیری از آن دسته روش‌های برنامه‌ریزی برای آینده ضرورت دارد که رویکردی کامل، همه‌جانبه، منسجم و دقیق برای برنامه‌ریزی و مدیریت شهری ارائه می‌دهند و بیشتر بر کشف و شهود، مشارکت و انعطاف‌پذیری تکیه دارند.
به منظور پاسخ به این مشکلات، تاکید فزاینده‌ای به استفاده از تکنیک‌های سناریوی شهری دیده می‌شود. چراکه انعکاس مزایای برنامه‌ریزی سناریو‌محور را در کاهش عدم قطعیت از طریق خلق و شناسایی مسیرهای جایگزینِ ممکن در توسعه‌ی آینده‌ی شهری، می‌توان دید. نمی‌توان آینده را قطع‌به‌یقین پیش‌بینی نمود اما می‌توان درباره‌ی آن فرض‌هایی را درنظر گرفت و این فرضیات را برای رسیدن به ایده‌هایی درباب آنچه آینده بدان شبیه خواهد بود، به کار بست. برنامه‌ریزی برای آینده نقش بسیار مهمی در ایجاد آینده‌ی مورد انتظار از طریق خلق خط‌مشی‌ای برای همکاری و مشارکت ذینفعان مختلف و تدوین عملیات‌های ویژه و طرح‌های شهری سیاسی گسترده‌تر، دارد. ما نمی‌توانیم هر آینده‌ی کشف نشده‌ای را جستجو کنیم اما به کاستن از پیچیدگی‌ها برای آنکه بتوانیم اداره‌اش کنیم، نیاز داریم و این‌جاست که سناریو به کمک می‌آید. سناریویی که بامهارت خلق شده باشد می‌تواند میزان زیادی از عدم‌قطعیت در مسیرهای جایگزین قابل قبول را که درکنار هم مرتبط‌ترین ابعاد غیرقطعی را شامل می‌شوند، کاهش دهد.
بعد از بیان همه‌ی این ضرورت‌ها اما سناریو چیست؟ هرمان کان، کسی که به‌عنوان یکی از بنیانگذاران مطالعات آینده‌محور و پدر برنامه‌ریزی سناریو‌محور شناخته می‌شود، سناریو را به‌عنوان " مجموعه‌ای از رخدادهای فرضیِ چیده شده در آینده‌ که برای روشن کردن زنجیره‌ای ممکن و محتمل از رخدادهای غیرمنتظره و لحظه‌ی تصمیم‌گیری برای آن‌ها ساخته شده است" تعریف می‌کند. و در تعریف دیگری " تشریح و توصیف متمرکزی است از آینده‌هایی اساساً مختلف که در نمایشنامه-مانندی یا روایتی منسجم و منطقی برای درک بهتری از عدم‌قطعیت آینده، شکل‌گرفته و ساخته می‌شود" و " سناریوها نمونه و تصویری فرضی از آینده هستند که سطح مقطعی از یک زمینه‌ی تثبیت‌شده و ریشه‌دار را به‌همراه مسیرهای توسعه توصیف می‌کند و به‌عنوان شکلی از راهنما عمل می‌کند".
مزیت سناریو‌ها و شیوه‌ی سناریو-محور در این است که تنها یک آینده را تشریح نمی‌کنند، بلکه چندین آینده‌ی محتمل و حتی مطلوب را توصیف می‌کنند. سناریونویسی تنها یک ابزار برنامه‌ریزی نیست بلکه ابزار آموزشی موثری است که به درک بهتر منطق، فاکتورهای کلیدی و کنشگران توسعه کمک می‌کند. بهره‌گیری از برنامه‌ریزی سناریومحور در برنامه‌های بلندمدت و آینده‌بینی استراتژیک، انطباقِ سریع‌تر با تغییرات عمده را تسهیل می‌کند. فرایند ساخت وطراحی سناریو نیز تکنیک مهمی برای شناسایی و درک بهتر عواملی است که محیط شهری را شکل می‌دهند و راه‌هایی که این عوامل در آن فعال هستند و به‌هم واکنش نشان می‌دهند. (United Nations Environment Programme 2008)
نباید فراموش شود که سناریو پیشگویی آنچه در آینده رخ خواهد داد، نیست. سناریو توصیف و تشریح چگونگی پدیدار شدن این آینده است. سناریوها به‌دنبالِ احتمالات نیستند بلکه ممکن‌ها را جستجو می‌کنند و استفاده کنندگان را به چالش می‌شکند تا ورای خردِ متدوال و رایج بیندیشند. آن‌ها فعالیت‌های آگاهانه را از طریق ایجاد بینش نسبت به دامنه‌ی ممکن‌ها، پشتیبانی می‌کنند.
 

رومینا حماطی

 

 

 

Web designer

Honorary member of eJournal shahromanzar

Other activities,photographer

Art and Fine Art at the channel top publishing photos Click to subscribe
You can also follow my activities on Instagram

if u want to know more than about me visit my website
 

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

آپلود مقاله

الزامی *

 

اجتماعات و خبرنامه

درباره شهر و منظر

درگاه مجازی شهرومنظر فضایی است برای انعکاس جدیدترین رویدادها ، فن آوری ها و مقالات علمی در حوزه مباحث شهرسازی ، معماری منظر ، معماری ، محیط زیست و میراث فرهنگی .این درگاه مجازی وابسته به فصلنامه تخصصی شهرومنظر است و به منظور ایجاد دسترسی آسانتر کارشناسان ، مدیران شهری ، دانشجویان ، اساتید دانشگاه و فعالان و صاحب نظران مسائل شهری راه اندازی گردیده است. 

نماد الکترونیک شهرومنظر